ΗΧριστίνα Βάζου, έμπειρη φωτογράφος και σκηνοθέτρια, θα παρουσιάσει την τελευταία της δουλειά με τίτλο «I want to be a winner» την Τετάρτη 29 Απριλίου, στις 7.30 μ.μ., στο Studio New Star Art Cinema (Σταυροπούλου 33, πλατεία Αμερικής). Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που αφορά τη ζωή και τις επιθυμίες τριών ανήλικων αγοριών από το Αφγανιστάν, την Παλαιστίνη/Συρία και το Μπουρούντι, που διαμένουν σε κέντρο φιλοξενίας του Κοινωνικού ΕΚΑΒ. Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για τις εμπειρίες της μέσα από τις σχέσεις εμπιστοσύνης που δημιουργήθηκαν με τους ίδιους τους ανήλικους.
Τι σας ώθησε να γυρίσετε αυτό το ντοκιμαντέρ;
Αρχίζοντας να δουλεύω, πριν από χρόνια, σε κέντρα φιλοξενίας ανήλικων ασυνόδευτων προσφύγων, άνοιξε μπροστά μου ένας τελείως καινούριος κόσμος. Γνώρισα παιδιά από πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς, απέκτησα γνώσεις για τις χώρες τους, βίωσα εν μέρει τον πόνο τους και θαύμασα τη σοφία τους. Έτσι, ένιωσα την ανάγκη να μοιραστώ αυτές τις εμπειρίες και σκέφτηκα ν’ αρχίσω να κινηματογραφώ παράλληλα με τη δουλειά μου.
Πιστεύετε ότι τα χαρακτηριστικά που αναφέρατε μπορούν να μοιραστούν;
Η δυνατότητα διεύρυνσης των οριζόντων μας είναι επιτακτική ανάγκη και πολύ μεγάλο δώρο ταυτόχρονα. Είμαι πολύ θετική στο μοίρασμα, αρκεί να γίνεται από τους ίδιους τους εμπλεκόμενους και όχι από τρίτα πρόσωπα. Είναι ένας τρόπος να βλέπουμε πέρα από τα στερεότυπα, να βάζουμε τις προκαταλήψεις μας στην άκρη και να είμαστε ανοιχτοί σε νέους κόσμους.
Ποιοι είναι αυτοί οι νέοι κόσμοι που μας ανοίγονται;
Θα σας απαντήσω με ένα παράδειγμα. Παλιότερα φοβόμουν να περνάω από πολυπολιτισμικούς δρόμους στο κέντρο της Αθήνας. Ανησυχούσα. Από τότε όμως που άρχισα να δουλεύω στα κέντρα φιλοξενίας αυτό άλλαξε. Οι άνθρωποι άρχισαν να μου φαίνονται οικείοι, οι ομιλίες τους γνώριμες, η γλώσσα του σώματος καθησυχαστική. Είχα και εγώ προκαταλήψεις, κυρίως με κάποιες εθνικότητες. Ερχόμενη όμως σε επαφή με τον ίδιο τον άνθρωπο και την ψυχή του, οι προκαταλήψεις μου εξανεμίστηκαν. Είχα πλέον αποκτήσει γνώση και μπορούσα να βγάλω τα δικά μου συμπεράσματα. Κατάλαβα ότι στο παρελθόν υπήρχε ένα φίλτρο στον νου μου που δεν μου επέτρεπε να δω παραπέρα από την συνήθη κυρίαρχη αντίληψη.
Είναι δύσκολο να δουλεύει κανείς σε καθημερινή βάση με αυτό που συνήθως ορίζεται ως «διαφορετικό»;
Το διαφορετικό είναι ένας εμπλουτισμός γνώσεων. Με τα παιδιά έκανα καλλιτεχνικές δράσεις, συμμετοχικά φωτογραφικά εργαστήρια και δημιουργικές δραστηριότητες. Μπόρεσα να μάθω πολλά για τον πολιτισμό τους, τα παιδικά τους χρόνια, τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Παράλληλα, ήρθα και κοντά στον πόνο τους, στις προσωπικές δύσκολες καταστάσεις τους, αλλά και με τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες τους. Το διαφορετικό μού αύξησε την ενσυναίσθηση και έδωσε χρώμα στις δικές μου εικόνες.
Μπορούμε να πούμε ότι με αυτές τις ομάδες δουλέψατε σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα;
Βεβαίως. Τα παιδιά αυτά βρίσκονται σε μία κατάσταση αναμονής, έχουν ανησυχίες, δεν κοιμούνται τις νύχτες. Είναι εγκλωβισμένα πίσω από την ταυτότητα του πρόσφυγα. Για να ενδυναμωθούν, να έρθουν ξανά σε επαφή με τις ικανότητές τους και να εκφραστούν δημιουργικά, χρειάζονται διάφορες τεχνικές. Έχοντας ως εφόδιο όχι μόνο τις δικές μου εμπειρίες, τον τρόπο με τον οποίο δουλεύω επαγγελματικά, το φωτορεπορτάζ και τη φωτογραφία ντοκουμέντο αλλά και τα όσα επιπλέον έμαθα κάνοντας σεμινάρια συμμετοχικής και θεραπευτικής φωτογραφίας, στάθηκα απέναντί τους με ειλικρίνεια και νοιάξιμο. Η φωτογραφία μού έμαθε ότι χρειάζεται να μπεις με υπομονή και ανοιχτές αισθήσεις σε μία σχέση για να κερδηθεί μια αμοιβαία εμπιστοσύνη. Μέλημά μου ήταν πάνω απ’ όλα η εμψύχωση, η χαρά και η δημιουργία ενός χώρου ασφάλειας.
Βλέποντας το ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ σας, παρατήρησα ότι τα παιδιά αναφέρονται συχνά στα υλικό αγαθά που θέλουν να αποκτήσουν. Έχετε κάποια σκέψη πάνω σε αυτό;
Το θεωρώ τελείως φυσιολογικό. Είναι έφηβοι που ξαφνικά βρέθηκαν σε μία καπιταλιστική κοινωνία όπου όλα μετριούνται σε χρήματα και επιτυχίες ενώ προέρχονται από βασανισμένες χώρες. Ας μην είμαστε τόσο αυστηροί μαζί τους, γιατί βλέπουμε και τους δικούς μας νέους που πιστεύουν ότι το χρήμα θα τους χαρίσει την ευτυχία. Παράλληλα, δεν τους έχει εγκαταλείψει ποτέ η σκέψη ότι επιθυμούν αργότερα να στηρίξουν όσους περνάνε τα ίδια με αυτούς. Αυτό το λένε σχεδόν όλα τα παιδιά. Καταφέρνουν μέσα από τη δική τους εμπειρία να γίνονται στήριγμα για τους πιο αδύναμους. Το βλέπω εξάλλου στον τρόπο με τον οποίο πονάνε και φροντίζουν τα ζώα.
«I want to be a winner» είναι ο τίτλος του ντοκιμαντέρ σας με παραγωγό το Κοινωνικό ΕΚΑΒ (Κοινωνικό Ελληνικό Κλιμάκιο Άμεσης Βοήθειας). Πείτε μας δύο λόγια για τον τίτλο και για την οργάνωση.
Ο τίτλος προέκυψε από μία φράση που μου είπε ο Νασίρ, ο οποίος κατάγεται από το Αφγανιστάν. Σε μία συζήτηση για τη ζωή του μου είπε ακριβώς αυτό: θέλω να είμαι νικητής. Θέλω να τα καταφέρω μία μέρα. Το είπε στα αγγλικά γιατί τότε δεν μιλούσε ακόμα καλά ελληνικά. Με συγκίνησε. Το Κοινωνικό ΕΚΑΒ είναι μία ανεξάρτητη κοινωνική οργάνωση με στόχο την καταπολέμηση κάθε μορφής κοινωνικού αποκλεισμού.
Έπειτα από τόσα χρόνια εμπειρίας θα πρέπει να έχετε βγει ως άνθρωπος πολύ πιο πλούσια.
Φυσικά και βγήκα πιο πλούσια. Έχω δουλέψει με τόσα πολλά παιδιά τα οποία με εμπιστεύτηκαν. Έχω δεθεί μαζί τους. Μέσα από τις δράσεις έχω ταξιδέψει στις ζωές τους και έχω βιώσει και δύσκολες στιγμές μαζί τους. Παράλληλα, έχω θαυμάσει τη στάση τους απέναντι στη ζωή και την ψυχική τους δύναμη για ένα καλύτερο μέλλον, το οποίο άλλωστε αφορά όλες και όλους μας. Αυτός ήταν εξάλλου και ο λόγος που θέλησα να κάνω το ντοκιμαντέρ.
Πηγή: www.avgi.gr